Βενεζουέλα: αντιμέτωπη με ένα όχι και τόσο ήπιο πραξικόπημα (Μέρος 2)

ven-pro-constituyente-300x194Τα γεωπολιτικά συμφραζόμενα της επίθεσης και η ιμπεριαλιστική παρέμβαση

Η μείωση του κόστους εργασίας, η διασφάλιση της πρόσβασης αυτών των τομέων σε πρώτες ύλες και ενέργεια, ο στρατιωτικός έλεγχος που θα προστατεύει την ηγεμονία τους σε παγκόσμιο επίπεδο και η διασφάλιση των αγορών για τα προϊόντα τους, είναι μερικές από τις στρατηγικές επιβίωσης του Κεφαλαίου ενώπιον της δομικής κρίσης που αντιμετωπίζει και τις ιδιαιτερότητες του μακροχρόνιου κύκλου που διανύει.

Προσπαθεί να δημιουργήσει μεγάλες συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) που θα διευκολύνουν αυτή τη αναδιάρθρωση.

Η σύγκρουση για τη Βενεζουέλα έχει στόχο να πετύχει μία χαμηλή τιμή του πετρελαίου, αλλά κυρίως τη διασφάλιση της πρόσβασης σε αυτό το φυσικό πόρο. Η Βενεζουέλα κατέχει φυσικά αποθέματα μεγάλης σημασίας για τον παγκόσμιο μηχανισμό του εικοστού πρώτου αιώνα. Διαθέτει, εκτός από μεγάλα αποθέματα χρυσού και πετρελαίου, άλλα τόσα στρατηγικών ορυκτών. Επιπλέον έχει νερά και φυτικά αποθέματα. Η βενεζουελάνικη οικονομία είναι το κλειδί για την τρέχουσα διαρθρωτική αναπροσαρμογή του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Αυτό σημαίνει ότι πίσω από τους προφανείς παράγοντες της βενεζουελάνικης πολιτικής σύγκρουσης (η MUD, o Αλμάγκρο –ΟΑΚ, μεταξύ άλλων) κρύβονται οι βασικοί παράγοντες όπως οι μεγάλες πολυεθνικές του πετρελαίου, η επενδυτικών τραπεζικών υπηρεσιών και οι παγκόσμιες εταιρείες που μπορούν να επωφεληθούν από τους φυσικούς πόρους και ειδικά από τους ορυκτούς.

Κατά βάθος, η αντιπαράθεση που εκφράζεται σε πολιτικό επίπεδο ως μια εξέγερση της δεξιάς, είναι στην πραγματικότητα μια όψη της πολιτικής αντιπαράθεσης για τον έλεγχο των εσόδων από το πετρέλαιο και, συγκεκριμένα, για την κυριαρχία στον κρατικό μηχανισμό. Το παραπάνω καταδεικνύει και την πρόθεση για ανάκτηση του πλήρους ελέγχου της οικονομικής πολιτικής, αλλά και των υπόλοιπων τομέων της πολιτικής και των θεμελιωδών θεσμών (Petróleos de Venezuela -PDVSA-, Κεντρική Τράπεζα, Υπουργείο Οικονομικών, τραπεζικό σύστημα και δημόσιες εταιρείες) που ο τσαβισμός κατάφερε, παρά τους μεγάλους περιορισμούς, να προωθήσει μέσω αυτής έναν πολιτικό προσανατολισμό με γνώμονα το εθνικό συμφέρον. Για αυτούς λοιπόν, είναι ζωτικής σημασίας η διάλυση των Μπολιβαριανών Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς οι μόνοι που μπορεί να εμπιστεύεται το κόμμα της αντιπολίτευσης MUD είναι η Διοίκηση του Νότου και το 4ος Στόλος.

Ο άμεσος στόχος είναι η εγκατάσταση μιας μεταβατικής κυβέρνησης που θα διαλύσει το νομικό και θεσμικό πλαίσιο, το οποίο παραχωρεί σήμερα στο Κράτος την κυρίαρχη διαχείριση των φυσικών πόρων, που επιτρέπει στους εργαζόμενους να έχουν πρόσβαση στη γη, τη στέγαση, την υγεία, την σίτιση, την εκπαίδευση, την τεχνολογία, τον έλεγχο της παραγωγής.

Η διεθνής των μέσων ενημέρωσης και ο πόλεμος 5ης Γενιάς

Η μάχη ενάντια στον τσαβισμό προϋπέθετε μια μεγάλη επιστράτευση σε παγκόσμια κλίμακα, με τους μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους μαζικής ενημέρωσης αλλά και την πολιτιστική βιομηχανία και την βιομηχανία της διασκέδασης να συμμετέχουν σε μια συγχρονισμένη και συντονισμένη αποστολή. Βρισκόμαστε μπροστά σε έναν πόλεμο 5ης γενιάς, όπου το κλειδί είναι ο έλεγχος του μυαλού των ανθρώπων, όπου τα στρατεύματα εισβολής «αποβιβάζονται» στην κοινή λογική και την κοινή γνώμη, την οποία κατασκευάζουν τα μέσα μαζικής χειραγώγησης.

Μια επιθετική παγκόσμια εκστρατεία παραπληροφόρησης επιδιώκει να εγκαταστήσει στο συλλογικό φαντασιακό τις ταμπέλες μιας αποτυχημένης, κατασταλτικής, δικτατορικής -ακόμα και διασυνδεδεμένης με το ναρκεμπόριο- κυβέρνησης. Καμία άλλη χώρα δεν έχει υποβληθεί σε τέτοια πολιορκία από τα ΜΜΕ και σε τέτοια συμβολική επίθεση, με τρόπο τόσο ενορχηστρωμένο, με σκοπό τη δημιουργία των ιδανικών συνθηκών για ένα πραξικόπημα και μια ιμπεριαλιστική παρέμβαση.

Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της αντιπαράθεσης, η οποία βρίσκεται υπό τη σκέπη και την ιδεολογική επιρροή της ακροδεξιάς μέσα στη MUD (Voluntad Popular, Primero Justicia και Vente Venezuela), είναι ο σαφώς συμβολικός της χαρακτήρας. Η νομιμοποίηση της βίας ως μορφής πάλης, η αναγνώριση των ομάδων κρούσης ως μαχητών ή τιμωρών. Κατασκευάζουν μια επική ιστορία με μεγάλη επιρροή στην επιστρατευόμενη νεολαία, της οποίας ο ακτιβισμός ενισχύεται και ευνοείται από τη συσσώρευση πολιτιστικών προτύπων, που προέρχονται από τη βιομηχανία των κόμικς, μέχρι τις αμερικάνικες σειρές, τα βιντεοπαιχνίδια και τη μόδα.

Αντιγράφοντας εμπειρίες και εγχειρίδια που έχουν ήδη δοκιμαστεί σε άλλα μήκη και πλάτη της γης (Ουκρανία, Λιβύη, Γιουγκοσλαβία).

Αρπάζοντας το συμβολισμό και τις σημαίες που παραδοσιακά αποδίδονταν στην επαναστατική αριστερά. Αυτό εξηγεί και την ευρεία χρήση εργαλείων απεικόνισης εικόνων και βίντεο. Πρόκειται για ένα συμβολικό πόλεμο, στην εποχή της μαζικής αλλοτρίωσης και της ρευστής κοινωνίας. Το πεδίο της μάχης μετατρέπεται σε μια σκηνή που σκηνοθετείται με κριτήρια διαφημιστικής εταιρείας και χολυγουντιανής κουλτούρας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η παθογένεια μετατρέπεται σε κάτι φυσιολογικό, φτάνοντας στα άκρα, όπως το να θεωρείται δικαιολογημένη η καύση ή η εξουδετέρωση του αντιπάλου.

Η οικονομία ως όπλο πολέμου

Η εξέγερση έχει υπολογίσει πως η επιδείνωση του οικονομικού μετώπου θα συμβάλει στη συνθηκολόγηση της κυβέρνησης. Η Βενεζουέλα περνάει μια σοβαρότατη κρίση εξωτερικών περιορισμών που περικυκλώνει την καπιταλιστική μας κοινωνία που εξαρτάται από το πετρέλαιο. Η μείωση των πόρων από τις εξαγωγές πετρελαίου δημιουργεί χρηματοδοτικές ανάγκες που δεν μπορούν να καλυφθούν λόγω των δυσμενών συνθηκών που προκαλεί ο οικονομικός αποκλεισμός. Από αυτή τη σκοπιά, είναι προς το συμφέρον της MUD να παραμείνει η Εθνοσυνέλευση σε κατάσταση παράβασης καθήκοντος, καθώς με αυτό το τρόπο παραλύει το σύστημα έγκρισης του προϋπολογισμού και των δημόσιων ταμείων.

Σημαντικoί οικονομικοί εκφραστές της MUD δήλωσαν ότι μέχρι και η πολύπλευρη χρηματοδότηση, όπως αυτή της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Λατινικής Αμερικής (CAF), δε θα μπορεί να εφαρμοστεί. Κατέφυγαν στις κυριότερες διεθνείς τράπεζες επενδύσεων για να τις πείσουν να μην συμμετάσχουν σε χρηματοδοτήσεις προς την κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Η αρχή της τελικής επίθεσης, στις 19 του περασμένου Απριλίου, συνέπεσε με τη λήξη μιας σημαντικής αποπληρωμής του εξωτερικού χρέους. Πίστευαν ότι η ρευστότητα θα περιόριζε ακραία την ικανότητα αντίδρασης της κυβέρνησης.

Η προοδευτική συγκέντρωση, εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα, των σημαντικών χρηματοοικονομικών πόρων σε ξένο νόμισμα τον καθιστά ενδιαφερόμενο για την συναλλαγματική επίθεση και τον εικονικό καθορισμό του είδους συναλλάγματος, με επιβλαβείς συνέπειες στο επίπεδο των τιμών, την εισαγωγική ικανότητα, τον εφοδιασμό των προϊόντων, φαρμάκων, υλικών και εξοπλισμού.

Μια οξεία στρέβλωση στις σχετικές τιμές, επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τα έσοδα των μισθωτών.

Το χρηματοοικονομικό κεφάλαιο, το παρασιτικό και κερδοσκοπικό, είναι ένας από τους κρυφούς παράγοντες πίσω από το προφανές σενάριο, ο χαρακτήρας που λίγοι αναφέρουν και οραματίζονται, και που καταλήγει να επηρεάζει την κυβερνητική οικονομική πολιτική στο σημείο που να αποτελεί τον βασικό αισθητήρα της πετρελαϊκής αγοράς. Ενώ οι διακρατικές τραπεζικές επενδύσεις τριγυρνάνε σαν αρπακτικά, μένει να δούμε πως θα επωφεληθούν από τη μοιρασιά.

Ο έλεγχος της παραγωγής, της διανομής και της εμπορευματοποίησης διατηρείται από τα μεγάλα μονοπώλια και τα ολιγοπωλιακά κεφάλαια. Αυτό τους δίνει μια τεράστια δύναμη στο να διαμορφώνουν τις τιμές και τον εφοδιασμό.

Η επίθεση θανάτου, μίσους, ρατσισμού, χάους και καταστροφής περιμένει να βρει βασικό σύμμαχο στους δυσαρεστημένους του πληθυσμού που υπόκεινται στον πληθωρισμό, στην έλλειψη προϊόντων και φαρμάκων και στην εξάντληση ωρών από τη ζωή τους σε ατελείωτες ουρές. Αλλά μέχρι τώρα, εκτός από τους δυσαρεστημένους από την κατάσταση, έχουν καταφέρει να βγάλουν στους δρόμους κυρίως τις τάξεις που παραδοσιακά τους υποστηρίζουν, τις τάξεις με μεσαίο και υψηλό εισόδημα. Δεν έχουν φτάσει το στόχο της ενσωμάτωσης των πιο ευρέων τομέων του πληθυσμού, παρά το γεγονός ότι αυτή η στασιαστική πρωτοβουλία στηρίχθηκε στην ουσιαστική χρηματοδότηση προερχόμενη από ξένους μηχανισμούς επέμβασης (όπως η USAID) και από τον εθνικό και τοπικό ιδιωτικό τομέα.

Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να δημιουργήσει τις Τοπικές Επιτροπές Εφοδιασμού και Παραγωγής (CLAP) αποτελεί μια εναλλακτική όχι μόνο οικονομική αλλά και πολιτική διότι ενσωματώνει την λαϊκή οργάνωση στην εφαρμογή πολιτικών απέναντι στην οικονομική εξουσία των καπιταλιστών και απέναντι στο διαστροφικό δίκτυο άτυπης διανομής που δημιουργήθηκε από άτομα τα οποία εμπορεύονται είδη πρώτης ανάγκης για να τα αποκρύψουν και να τα πουλήσουν σε κερδοσκοπικές τιμές (οι λεγόμενοι «bachaqueros»).δείτε εδώ

Παράλληλα με την ουσιαστική μείωση της δύναμης της MUD, η στασιαστική εκστρατεία της MUD, τις τελευταίες εβδομάδες, πέρασε στο επίπεδο καθαρής αντιπαράθεσης στην οποία έχει συμπεριλάβει επιθέσεις σε στρατιωτικούς σταθμούς, βομβαρδισμούς στη δικαστική εξουσία και το Υπουργείο Εσωτερικών, δράση παραστρατιωτικών περιπολιών και καταστροφή των δικτύων εφοδιασμού των προϊόντων και υγείας του πληθυσμού με σκοπό να πολιορκήσουν τις κυριότερες πρωτεύουσες.

Πρόκειται για μια αντιπαράθεση, με έντονα συμβολικό χαρακτήρα, όπου διεκδικείται η επίτευξη της αξιοπιστίας και των προσδοκιών. Η σύγκλιση της Συντακτικής κατάφερε να ταράξει τα νερά σε αυτή την ένωση.

Η Συντακτική αποτελεί τον δρόμο για το διάλογο και την ειρήνη, απέναντι στην επιλογή του αντιπάλου που θέλει να δείξει πως η μόνη μορφή δημοκρατίας είναι εκείνη που επιβάλλεται από τη βία στην υπηρεσία των κυρίαρχων τάξεων.

* Δημοσιεύθηκε στο Boletín del Grupo de Trabajo Crisis y economía mundial, CLACSO

grecia.embajada

Advertisements