37 χρόνια από τη νίκη των Σαντινίστας

σαντινιστας

19 Ιούλη 1979.

Ημερομηνία – σταθμός για τη σύγχρονη ιστορία της Νικαράγουα. Σαράντα πέντε χρόνια στυγνής δικτατορικής διακυβέρνησης από τον Σομόζα, με την απόλυτη στήριξη τόσο της παλιάς καθεστηκυίας τάξης όσο και των ΗΠΑ φυσικά, τερματίζονται με τη νίκη του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου των Σαντινίστας, του FSLN.

Μία νίκη που λειτούργησε ως «οξυγόνο» στην καταδιωκόμενη Αριστερά της Λατινικής Αμερικής, που ήρθε μάλιστα σε μία περίοδο όπου σχεδόν παντού στην ήπειρο επικρατούσαν σκοτεινές δικτατορίες, ανατρέποντας όλα τα περί αντιθέτου προγνωστικά των αναλυτών και δίνοντας νέα πνοή στα αριστερά αντάρτικα κινήματα στις γειτονικές χώρες, τη Γουατεμάλα και το Ελ Σαλβαδόρ.

Το FSLN, παρά τον πόλεμο που αντιμετώπισε, ξεκίνησε τη μάχη του κατά της φτώχειας με το «Σχέδιο για την Επείγουσα Επαναδραστηριοποίηση της Οικονομίας», κοινωνικοποιώντας τις γαίες, τις ιδιοκτησίες και τις βιομηχανίες που βρίσκονταν στα χέρια ελαχίστων παραγόντων του καθεστώτος Σομόζα, δίνοντας αυξήσεις στις αποδοχές των εργαζομένων, μειώνοντας τα ενοίκια και τους τόκους και θέτοντας τις βάσεις ενός πραγματικού δωρεάν συστήματος παιδείας και υγείας, παράλληλα με την καμπάνια κατά του αναλφαβητισμού.

Η πορεία, λόγω τόσο των εσωτερικών αντιφάσεων στο FSLN, όσο και των εξωτερικών δυσχερειών και εμποδίων που θέτονταν, ανακόπηκε με την εκλογική αναμέτρηση του 1990, όπου έχασε την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Η δεκαετία που πέρασε ήταν δύσκολη και για τη Νικαράγουα, αλλά και για το Μέτωπο των Σαντινίστας, που σύμφωνα με το ίδιο «ήταν μία δεκαετία ανασύνταξης», ενώ με αισιοδοξία ατενίζει τις επικείμενες εκλογές…

rizospastis.gr

www.kar.org.gr_2016-03-17_14-29-57_re

Στη Νικαράγουα, κύριοι, μην ξεγελιέστε

είν’ το ποντίκι αυτό που τρώει την γάτα

(τραγούδι των ανταρτών του Σαντίνο)

Μανάγκουα, 19 Ιούλιου 1979. Είναι η μέρα που οι αντάρτες Σαντινίστας και οι διεθνείς ταξιαρχίες Σιμόν Μπολίβαρ μπαίνουν στην πρωτεύουσα της Νικαράγουα, τερματίζοντας το δικτατορικό καθεστώς Σομόζα. Ήταν η τελευταία διεθνής μπριγάδα της ιστορίας. Ήταν η μέρα που ο λαός άγγιξε με τα χέρια του τον ουρανό.

Το Μέτωπο Εθνικής Απελευθέρωσης Σαντινίστας (FSLN) πήρε το όνομά του από τον ηγέτη της Νικαραγουανικής επανάστασης κατά της Αμερικάνικης κατοχής το 1930, Αουγκούστο Σέζαρ Σαντίνο. Υιοθετώντας τις ιδέες και την κοκκινόμαυρη σημαία των αναρχοσυνδικαλιστών του Μεξικού, καθώς και την ταξική ανάλυση του Φαραμπούντο Μαρτί από το Ελ Σαλβαδόρ, ο Σαντίνο ήταν η πυξίδα του νέου κινήματος.

Οι Σαντινίστας πρωτοεμφανίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του’60 και αποτελούνταν από μαρξιστές αγωνιστές, αγρότες, εργάτες, και χριστιανούς ριζοσπάστες «της θεολογίας της απελευθέρωσης» ενώ γρήγορα συσπείρωσαν και άλλες καταπιεσμένες κοινωνικές τάξεις που ζητούσαν την ανατροπή της 50χρονης κυριαρχίας του δικτάτορα  Αναστάσιο Σομόσα Ντεμπάιλε.

Η ιστορία της επανάστασης

Η γενική επίθεση των Σαντινίστας ξεκινά στις 26 Μάη 1979 και εξαπλώνεται γρήγορα σε πολλές επαρχιακές πόλεις. Οι μάχες με την εθνοφρουρά είναι καθημερινές. Καταλαμβάνουν 30 πόλεις και μέσα σε δύο μήνες καταφέρνουν να περικυκλώσουν την πρωτεύουσα Μανάγουα. Δημιουργούν απελευθερωτικές ζώνες μέσα στην πόλη και περιμένουν για την τελική επίθεση. Στο μεταξύ, η επιρροή στα λαϊκά στρώματα μεγαλώνει συνεχώς. Απ’ την άλλη μεριά, ο δικτάτορας κατηγορεί την Κούβα του Κάστρο, την Βενεζουέλα, τον Παναμά και την Κόστα Ρίκα ότι χρηματοδοτούν τους αντάρτες. Η αμερικανική κυβέρνηση του Τζίμι Κάρτερ δεν μπορεί να στηρίζει άλλο τον Σομόζα και η ένοπλη εξέγερση θριαμβεύει στις 19 Ιουλίου 1979.

Η επόμενη μέρα

Από το καλοκαίρι του ‘79 μέχρι το 1990 οι Σαντινίστας εγκατέστησαν λαϊκή εξουσία στη Νικαράγουα με άμεσα μέτρα και μεταρρυθμίσεις στην υγεία, την παιδεία και τα κοινωνικά δικαιώματα.  Ένα από τα πρώτα μέτρα της λαϊκής κυβέρνησης ήταν και ένα πρόγραμμα πλήρους αλφαβητισμού του πληθυσμού.

Η αλλαγή των δομών που επιχειρήθηκε ήταν βέβαιο ότι θα προκαλούσε αντιδράσεις. Η αστική τάξη, ένα τμήμα της οποίας είχε συνταχθεί με την επανάσταση, επιθυμούσε μεν την πτώση της δικτατορίας αλλά όχι και την κατάργηση της ισχύουσας κατάστασης στο κράτος και άρχισε να οργανώνεται. Σύμμαχός της η κυβέρνηση των ΗΠΑ, που ποτέ δεν έπαψε να θεωρεί την Λατινική Αμερική ως την ‘πίσω αυλή’ της. Μετά τον Πρόεδρο Κάρτερ, ο Ρόναλντ Ρίγκαν ανησυχεί για την κατάσταση στην Νικαράγουα και την αντιμετωπίζει πια ως «μείζον πρόβλημα» εθνικής ασφαλείας. Η εμπλοκή των ΗΠΑ στα εσωτερικά της χώρας είναι για μια ακόμα φορά απροκάλυπτη. Συνεργάζονται με την αστική τάξη, ενώ παράλληλα χρηματοδοτούν, και εκπαιδεύουν τις αντεπαναστατικές δυνάμεις «Κόντρας», οι οποίες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις.

Οι Σαντινίστας αρχίζουν να χάνουν την ευρεία λαϊκή υποστήριξη που είχαν, καθώς οι μάχες με τους Κόντρας προκαλούν ελλείψεις στα τρόφιμα, και επιβραδύνουν το πρόγραμμα κοινωνικής ανάπτυξης. Συναντούν επίσης την αντίδραση των αγροτών στο εγχείρημα κρατικοποίησης των γαιών και ενίσχυσης των συνεταιρισμών. Ο Χασίντο Σουάρεζ, αντάρτης και μετέπειτα μέλος της επαναστατικής Βουλής παραδέχεται το 1983 ότι «δεν μπορέσαμε να χειριστούμε την σχέση μας με την περιφέρεια». Είναι φανερό ότι έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για το FSLN.

Στις εκλογές του Φλεβάρη του 1990, η αντιπολίτευση θριαμβεύει. Εκείνη τη μέρα τελειώνει μια μακρά περίοδος εκδημοκρατικοποίησης της Νικαράγουα.

Η επανάσταση των Σαντινίστας ήταν η δεύτερη νικηφόρα εξέγερση στην Λατινική Αμερική, μετά από αυτή της Κούβας και προκάλεσε παγκόσμιο ενθουσιασμό. Ήταν η συνέχεια μιας μακράς παράδοσης εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων στην ήπειρο. Η σημαντικότητά της αφορά, μεν το εσωτερικό της χώρας, όπου εφαρμόστηκε ένα δημοκρατικό πρόγραμμα ανασυγκρότησης, αλλά δεν εξαντλείται εκεί. Ήταν και ένα ακόμα χτύπημα στον Αμερικανικό ιμπεριαλισμό που ξεζούμιζε τις χώρες και τους λαούς της Λατινικής Αμερικής για πάνω από έναν αιώνα.

Μόνο οι εργάτες και οι αγρότες θα φθάσουν ως το τέλος, μόνο όταν η δύναμη τους είναι οργανωμένη θα κατακτήσει το θρίαμβο.
Αουγκούστο Σέσαρ Σαντίνο

Πηγές:

Orlando Nunez, «La Oligarquia en Nicaragua», Cipres, Μανάγουα 2006

enet.gr

barbudosdesierramaestra